مبارزه ومقاومت به محروميت از حقوق طبيعى و مشروع او انجاميده است ، وبسيارى از آنان را پشت ميله هاى زندان وسلول هاى انفرادى توأم با شكنجه وعذاب كشانده است و در اين راه تنها دلخوشى وسرفرازى آنان در تمامى پهنهء تاريخ سرشار از رنج وتحمل شان اين بوده است كه هرگز تن به ننگ وعار نداده اند و به صورت جوانمردانه در نگه دارى از احكام واقعى اسلام ودفاع از رهبران راستين امت در برابر ظلم وخفقان حكام عصر ايستادگى مى كنند ولى گاهى به دستور پيشوايان خود و براى پيشبرد هدف هاى والاتر مأمور به كتمان عقيده وآرمان خويش مى شدند و از تظاهر به آن امتناع مى ورزيدند و اين موضوع در مورد اغلب شيعيان عصر هارون صورت پذيرفته است : تقيهء على بن يقطين ، كميت بن زياد ، معمر بن خلاد ، وپيروان اهل بيت ( عليه السلام ) از اين باب بوده است وتقيه امرى است كه قرآن وحديث ومنطق عقل به صحت ودرستى آن حكم مىكند وسپرى است كه از كيد دشمن ، محفوظ مى دارد . استبداد وخودكامگى خصوصيت ديگرى كه در دوران حكومت خلفاى عباسى حاكم بر سرنوشت مردم بود ، ديكتاتورى فردى و استبداد رأى در تصميمات سياسى ، ادارى واجتماعى بود شخص خليفه با آن فكر تخديرى وآلوده ى خود ، تعيين كننده ى مسير حركت اجتماعى و سياسى مردم بود مجلس شورا يا هيئت تصميم گيرنده اى در كار نبود اگر كسانى طرف شور انتخاب مى شدند از همان ياران غار وهم پالگان بزم شراب ، ومغزهاى آلوده به فسادى بودند كه الگوها ووجهه نظرهاى خليفه را درست ياد گرفته بودند وهرگز بر خلاف نقشه ها وتصميمات خليفه ، رأى ونظرى از خود نداشتند . خليفهء سايهء خدا وپرتو عنايات الهى بود و در مسير گسترش اين سايه ! ! آنچه ظلم وبيداد وغارت اموال ديگران و محدود سازى آزادى افراد ، وخفقان و استبداد بود مرتكب مى گشتند ، مسئوليت آن را به گردن " ظل الله " مى نهادند و جاى شگفت نيست كه اين سايه ى گسترده نيز همچون ديگر غاصبان تاريخ ، تاب تحمل وتوان كشش تمامى اين مظالم وتعديات واينهمه فساد و